FK Dnipro

Futbolnyj Kłub „Dnipro” był jednym z najbardziej utytułowanych klubów piłkarskich Ukrainy, a jego historia sięga 1918 roku. Zespół powstał w Jekaterynosławiu przy Brytyjskim Rosyjskim Instytucie Technicznym (BRIT), a w kolejnych dekadach wielokrotnie zmieniał nazwę. Wśród najważniejszych były „Petrowiec”, „Stal” i „Metałurh”, natomiast nazwę „Dnipro” klub przyjął na początku lat 60. XX wieku. Jego dzieje są mocno związane z przemysłowym charakterem miasta oraz zakładami Jużmasz, które przez wiele lat wspierały drużynę. Tradycyjne barwy klubu to biały, niebieski i błękitny.

Najbardziej znaczący okres w historii Dnipro przypadł na lata 80., kiedy klub wyrósł na jedną z czołowych drużyn Związku Radzieckiego. W 1983 roku po raz pierwszy zdobył mistrzostwo ZSRR, a pięć lat później powtórzył ten sukces. Szczególne znaczenie miał pierwszy tytuł, wywalczony po zwycięstwie nad Spartakiem Moskwa w ostatniej kolejce sezonu 1983. Drużyna prowadzona przez Wołodymyra Jemca pokonała moskiewskiego rywala 4:2 i zapewniła sobie pierwsze mistrzostwo w historii. W kolejnych latach Dnipro pozostawało w ścisłej czołówce ligi radzieckiej.

Drugie mistrzostwo przyszło w 1988 roku, już pod kierownictwem Jewhena Kuczeriewskiego. Rok później klub zdobył również Puchar ZSRR, pokonując w finale Torpedo Moskwa 1:0. Wcześniej, w 1986 i 1989 roku, Dnipro dwukrotnie wygrało Puchar Federacji ZSRR, dzięki czemu jest jedynym klubem, który zdobył to trofeum więcej niż raz. W tym okresie w zespole występowali m.in. Hennadij Łytowczenko, Ołeh Protasow, Wołodymyr Łuty i Ołeksij Czerednyk, należący do najbardziej rozpoznawalnych zawodników radzieckiej generacji klubu.

Sukcesy z lat 80. miały również wymiar europejski. Dnipro dwukrotnie dotarło do ćwierćfinału Pucharu Europy — w sezonach 1984/85 i 1989/90. W pierwszym z tych sezonów zespół wygrał trzy z sześciu spotkań, a w ćwierćfinale musiał uznać wyższość Girondins Bordeaux. Cztery lata później w tej samej fazie rozgrywek rywalem była Benfica, która wyeliminowała ukraiński klub. Były to jedne z najważniejszych występów Dnipro w europejskich pucharach przed rozpadem ZSRR.

Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości Dnipro należało do czołówki nowej ligi. Klub dwukrotnie został wicemistrzem Ukrainy — w 1993 oraz 2014 roku — ale nigdy nie zdobył mistrzostwa kraju. W Pucharze Ukrainy zespół trzykrotnie docierał do finału: w 1995 roku przegrał z Szachtarem Donieck dopiero po rzutach karnych, w 1997 roku ponownie uległ Szachtarowi, a w 2004 roku finał zakończył się porażką 0:2 z Dynamem Kijów.

Największy sukces w całej historii klubu przyszedł jednak w europejskich rozgrywkach w sezonie 2014/15. Dnipro rozpoczęło tamtą kampanię w eliminacjach Ligi Mistrzów, ale po porażce z FC København trafiło do Ligi Europy. W drodze do finału drużyna wyeliminowała m.in. Olympiakos, Ajax i Club Brugge, a w półfinale po remisie 1:1 w Neapolu i zwycięstwie 1:0 w Kijowie pokonała Napoli. Był to pierwszy w historii klubu awans do finału europejskich rozgrywek.

Finał Ligi Europy odbył się 27 maja 2015 roku na Stadionie Narodowym w Warszawie. Dnipro objęło prowadzenie po golu Nikoli Kalinicia, ale Sevilla odwróciła losy spotkania. Po trafieniach Grzegorza Krychowiaka i dwóch golach Carlosa Bakki hiszpański zespół wygrał 3:2. Bramkę dla Dnipro zdobył jeszcze Rusłan Rotan. Mimo porażki finał pozostaje największym europejskim osiągnięciem w historii klubu.

W zespole z tamtego okresu ważne role odgrywali m.in. Rusłan Rotan, Jewhen Konoplianka, Jewhen Sełezniow, Nikola Kalinić i bramkarz Denys Bojko. Szczególną postacią był również trener Myron Markewicz, który poprowadził drużynę do finału Ligi Europy. UEFA wskazywała Rotana jako rekordzistę klubu pod względem występów w rozgrywkach Ligi Europy, a Sełezniow pozostaje jego najlepszym strzelcem w tych rozgrywkach.

W ostatnich latach działalności Dnipro klub popadł jednak w poważne problemy finansowe. W 2016 roku UEFA wykluczyła go z kolejnych europejskich rozgrywek za naruszenie zasad finansowego fair play. Zespół stopniowo spadał w hierarchii ukraińskiej piłki, a w sezonie 2018/19 występował już w ukraińskich rozgrywkach amatorskich. Klub został rozwiązany w 2019 roku.

Ostatnim stadionem Dnipro była Dnipro-Arena, otwarta w 2008 roku na miejscu wcześniejszego stadionu Metałurh. Obiekt mieści ponad 31 tysięcy widzów i był domem klubu aż do jego upadku. Wcześniej Dnipro rozgrywało swoje mecze m.in. na stadionie Meteor. Nowa arena stała się jednym z symboli nowoczesnego okresu historii klubu, choć najważniejsze sukcesy europejskie z 2014/15 drużyna musiała rozgrywać w Kijowie ze względów bezpieczeństwa.

Historia Dnipro łączy więc dwa bardzo różne okresy: złotą erę w radzieckiej piłce, zakończoną dwoma mistrzostwami ZSRR i Pucharem ZSRR, oraz niezwykły marsz do finału Ligi Europy w 2015 roku. Klub nie zdobył mistrzostwa niepodległej Ukrainy ani Pucharu Ukrainy, ale przez dziesięciolecia należał do najważniejszych zespołów ukraińskiej piłki. Jego tradycję tworzyły zarówno sukcesy drużyn Wołodymyra Jemca i Jewhena Kuczeriewskiego, jak i późniejsza generacja Jewhena Konoplianki, Rusłana Rotana czy Jewhena Sełezniowa. Upadek w 2019 roku zakończył działalność historycznego klubu, ale jego osiągnięcia pozostają istotną częścią historii ukraińskiego futbolu.