Węgry

Węgry – futbol między tradycją a polityką

Węgry zajmują miejsce w okolicy początku drugiej dziesiątki rankingu krajowego UEFA. To pozycja wyraźnie lepsza niż w przypadku większości lig Europy Środkowej, choć nadal daleka od ścisłej czołówki. Węgierskie kluby mają możliwość regularnej gry w europejskich pucharach, a kraj korzysta z rosnącej infrastruktury i coraz większego doświadczenia organizacyjnego.

Najważniejszym źródłem punktów pozostaje Ferencváros. W ostatnich sezonach klub z Budapesztu zdecydowanie wyprzedzał pozostałych węgierskich reprezentantów, a jego wyniki w fazach ligowych Ligi Mistrzów, Ligi Europy i Ligi Konferencji pozwalały utrzymywać Węgry w okolicy wyższych miejsc rankingu.

Ferencváros – węgierski lider

Ferencváros jest najbardziej rozpoznawalnym klubem Węgier i najważniejszą marką tamtejszego futbolu. Klub regularnie zdobywa mistrzostwo kraju, a jego europejskie kampanie są znacznie bardziej stabilne niż występy większości rywali.

Ferencváros jako pierwszy węgierski klub awansował do fazy grupowej Ligi Mistrzów w nowoczesnej formule. W ostatnich latach ponownie wracał do elity, pokonując w kwalifikacjach między innymi Celtic, Dinamo Zagrzeb i Molde.

Wcześniej klub z Budapesztu odnosił sukcesy także w dawnych rozgrywkach. W 1975 roku dotarł do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, a w 1965 roku wygrał Puchar Miast Targowych, poprzednika Pucharu UEFA. Ferencváros pozostaje jedynym węgierskim klubem, który wystąpił w finałach kilku różnych europejskich rozgrywek.

Współczesny Fradi wyróżnia się dobrą organizacją, silną bazą kibicowską i umiejętnym łączeniem węgierskich zawodników z piłkarzami z zagranicy. Dzięki temu może regularnie zdobywać punkty dla kraju, nawet gdy nie awansuje do Ligi Mistrzów.

Reszta ligi za liderem

Pozycja Ferencvárosu jest na tyle silna, że pozostali reprezentanci Węgier pozostają wyraźnie w jego cieniu. Győri ETO, Debreceni VSC, Paksi FC, Fehérvár i Puskás Akadémia mają ambicje, ale ich europejskie kampanie są znacznie mniej regularne.

Debreczyn zapisał się w historii jako drugi węgierski klub, który awansował do fazy grupowej Ligi Mistrzów. Dokonał tego w sezonie 2009/10, ale nie zdołał utrzymać się na podobnym poziomie przez kolejne lata.

Videoton, obecnie znany jako Fehérvár, dotarł do finału Pucharu UEFA w 1985 roku. W decydującym dwumeczu przegrał z Realem Madryt, ale awans do finału był jednym z największych sukcesów węgierskiego futbolu klubowego w drugiej połowie XX wieku.

Puskás Akadémia ma szczególną pozycję ze względu na nazwę nawiązującą do Ferenca Puskása. Klub korzysta z nowoczesnej infrastruktury i rozwija młodych zawodników, ale jego europejski dorobek pozostaje znacznie skromniejszy niż historia Ferencvárosu, Debreczyna czy Videotonu.

Węgry jako gospodarz europejskich finałów

Węgry w ostatnich latach bardzo często organizują ważne mecze UEFA. Najważniejszym miejscem jest Puskás Aréna w Budapeszcie, otwarta pod koniec drugiej dekady XXI wieku.

Stadion gościł spotkania mistrzostw Europy, w tym mecz fazy pucharowej, a także Superpuchar UEFA w 2020 roku. W spotkaniu Bayern Monachium pokonał Sevillę po dogrywce. Był to pierwszy finał europejskich rozgrywek klubowych rozegrany na Puskás Arénie.

W 2023 roku Budapeszt był gospodarzem finału Ligi Europy. Sevilla pokonała w nim Romę po serii rzutów karnych. Organizacja spotkania potwierdziła, że Puskás Aréna jest przygotowana do przyjmowania największych klubowych wydarzeń.

Najważniejszym wydarzeniem był finał Ligi Mistrzów rozegrany w Budapeszcie w 2026 roku. Był to pierwszy przypadek, gdy Węgry gościły finał najważniejszych europejskich rozgrywek klubowych. Puskás Aréna stała się tym samym jednym z najważniejszych stadionów finałowych UEFA w Europie Środkowej.

Węgry organizowały również finały kobiecych rozgrywek UEFA. W 2019 roku Groupama Aréna w Budapeszcie gościła finał kobiecej Ligi Mistrzyń. Stolica kraju zyskała dzięki temu doświadczenie nie tylko w organizacji meczów męskiego futbolu, lecz także najważniejszych wydarzeń kobiecej piłki klubowej.

Puskás Aréna – stadion na wielkie okazje

Puskás Aréna powstała w miejscu dawnego Stadionu imienia Ferenca Puskása. Jej nazwa upamiętnia najwybitniejszego węgierskiego piłkarza i kapitana słynnej Złotej Drużyny.

Nowy obiekt ma charakterystyczną, częściowo ażurową konstrukcję i może pomieścić ponad sześćdziesiąt tysięcy widzów. Dzięki dużej pojemności, nowoczesnemu zapleczu i położeniu w stolicy stadion jest naturalnym wyborem UEFA przy przyznawaniu finałów.

Węgry wykorzystują stadion również do celów wizerunkowych. Organizacja finałów pozwala prezentować Budapeszt jako ważne centrum europejskiego sportu i przyciąga kibiców, turystów oraz międzynarodowe media.

Neutralny dom dla drużyn

Węgry pełnią także funkcję neutralnego gospodarza dla drużyn, które z powodów politycznych lub bezpieczeństwa nie mogą rozgrywać spotkań u siebie. Jest to szczególnie widoczne w przypadku reprezentacji i klubów z Izraela oraz Białorusi.

Po wybuchu wojny w Strefie Gazy UEFA uznała, że mecze izraelskich drużyn nie mogą odbywać się na terytorium Izraela. Reprezentacja Izraela rozgrywała więc swoje „domowe” spotkania między innymi w Budapeszcie, na stadionie Szusza Ferenc, a także w Felcsút na Pancho Arenie.

Węgry gościły również spotkania Białorusi. Po wsparciu przez Mińsk rosyjskiej agresji na Ukrainę UEFA nakazała, aby białoruskie reprezentacje i kluby rozgrywały mecze domowe na neutralnych stadionach, bez udziału publiczności. Białoruś korzystała między innymi z obiektów w Budapeszcie, Mezőkövesd i Győr.

Węgierskie stadiony były wykorzystywane także w innych sytuacjach podwyższonego ryzyka. Mecz Beşiktaşu z Maccabi Tel Awiw przeniesiono do Debreczyna, ponieważ Turcja nie chciała organizować tego spotkania u siebie ze względów bezpieczeństwa. Spotkanie rozegrano przy zamkniętych trybunach.

Dlaczego właśnie Węgry?

Węgry mają kilka atutów, które sprawiają, że UEFA i federacje szukają tam zastępczych obiektów. Kraj dysponuje nowoczesnymi stadionami, dobrym połączeniem lotniczym z resztą Europy i dużą liczbą obiektów spełniających wymagania UEFA.

Budapeszt jest łatwo dostępny dla drużyn z Europy Zachodniej, Bałkanów i Europy Środkowo-Wschodniej. Poza stolicą również znajdują się stadiony odpowiednie do organizacji spotkań międzynarodowych. Dzięki temu można rozdzielić mecze między różne miasta i uniknąć przeciążenia jednego obiektu.

Wybór Węgier ma też wymiar polityczny. Władze kraju utrzymują bliskie relacje z Izraelem, a jednocześnie prezentują się jako państwo gotowe zapewnić sportową ciągłość drużynom, które nie mogą grać na własnym terytorium. Oficjalnie najważniejsze pozostają bezpieczeństwo, infrastruktura i decyzje UEFA, ale organizacja takich spotkań jest również elementem szerszej dyplomacji sportowej.

Złota Drużyna Puskása

Węgry mają jedną z najwspanialszych historii reprezentacyjnych w futbolu. Zespół z lat pięćdziesiątych, nazywany Złotą Drużyną, przez długi czas pozostawał niepokonany i uchodził za jedną z najlepszych reprezentacji w dziejach piłki.

Węgrzy zdobyli złoty medal olimpijski w 1952 roku, pokonali Anglię na Wembley i dotarli do finału mistrzostw świata w 1954 roku. W decydującym meczu prowadzili z RFN, ale ostatecznie przegrali 2:3 w spotkaniu znanym jako cud w Bernie.

Liderem zespołu był Ferenc Puskás. Napastnik zasłynął nie tylko skutecznością, lecz także wyjątkową techniką i lewą nogą. Później odnosił sukcesy w Realu Madryt, a dziś jego nazwisko nosi najważniejszy stadion Węgier oraz nagroda FIFA za najładniejszego gola roku.

Węgierski futbol dzisiaj

Współczesna reprezentacja Węgier w ostatnich latach odzyskała część dawnego prestiżu. Drużyna regularnie rywalizuje z silnymi przeciwnikami, a zawodnicy tacy jak Dominik Szoboszlai występują w największych ligach Europy.

Węgry nie są obecnie potęgą na miarę Złotej Drużyny, ale kraj ponownie ma zawodników o międzynarodowej renomie. Rozwój akademii, inwestycje w stadiony i doświadczenie zdobywane podczas organizacji wielkich meczów pomagają odbudowywać piłkarską pozycję.

Perspektywy Węgier

Węgry zajmują miejsce w okolicy początku drugiej dziesiątki rankingu UEFA, przede wszystkim dzięki regularnym wynikom Ferencvárosu. Pozostałe kluby mają bogatą historię, lecz wciąż dzieli je wyraźny dystans od krajowego lidera.

Siłą Węgier jest połączenie tradycji, infrastruktury i doświadczenia organizacyjnego. Ferencváros zdobywa punkty w Europie, Puskás Aréna gości najważniejsze finały, a węgierskie stadiony zapewniają tymczasowy dom drużynom dotkniętym konfliktami politycznymi.

Węgry są więc nie tylko uczestnikiem europejskich pucharów, lecz także jednym z ich ważnych gospodarzy. Historia Puskása i Złotej Drużyny nadaje temu futbolowi wyjątkową przeszłość, a współczesny Budapeszt pokazuje, że kraj chce odgrywać znaczącą rolę również poza boiskiem.