Tromsø IL Tromsø IL zajmuje wyjątkowe miejsce w norweskim futbolu przede wszystkim ze względu na warunki, w których przez ponad sto lat budował swoją historię. Klub został założony 15 września 1920 roku w Tromsø, na północy Norwegii, daleko za kołem podbiegunowym. Jego przydomek Gutan, oznaczający w lokalnym dialekcie „chłopaki”, dobrze oddaje regionalny charakter zespołu. Tradycyjne barwy Tromsø to czerwony i biały, a domowe mecze klub rozgrywa na Romssa Arena.
W pierwszych dekadach norweskiego futbolu zespoły z północy kraju rywalizowały w oddzielnych rozgrywkach regionalnych. Tromsø zdobyło mistrzostwo północnej Norwegii w 1931, 1949 i 1956 roku. Dopiero stopniowa integracja północnych klubów z ogólnokrajowym systemem rozgrywek umożliwiła zespołom z tego regionu regularną rywalizację o najważniejsze trofea. Tromsø po raz pierwszy awansowało do najwyższej klasy rozgrywkowej w 1985 roku i wkrótce stało się jej stałym uczestnikiem.
Pierwszy wielki sukces na szczeblu krajowym przyszedł w 1986 roku, gdy Tromsø zdobyło Puchar Norwegii. Było to szczególnie ważne osiągnięcie dla klubu z północnej części kraju, a zdobycie trofeum otworzyło drogę do europejskich pucharów. W 1987 roku Tromsø zadebiutowało w Pucharze Zdobywców Pucharów, mierząc się ze szkockim St Mirren. Pierwszy mecz w Szkocji zakończył się porażką 0:1, natomiast rewanż w Norwegii wynikiem 0:0.
Najlepsze wyniki Tromsø w lidze przypadły na 1990 i 2011 rok, kiedy klub kończył sezon na drugim miejscu. Zespół nigdy nie zdobył mistrzostwa Norwegii, ale kilkakrotnie znajdował się w ścisłej krajowej czołówce. Drugi Puchar Norwegii Tromsø wywalczyło w 1996 roku, pokonując w finale 2:1 inny klub z północy, Bodø/Glimt. Był to historyczny mecz, ponieważ po raz pierwszy w finale krajowego pucharu spotkały się dwa zespoły z północnej Norwegii.
Europejskie puchary przyniosły jedne z najbardziej charakterystycznych momentów w historii klubu. Najbardziej pamiętny pozostaje mecz w Pucharze Zdobywców Pucharów 1997/98, gdy Tromsø pokonało u siebie Chelsea 3:2 w spotkaniu rozgrywanym podczas intensywnych opadów śniegu. Wyjątkowe warunki pogodowe stały się częścią historii tego spotkania, a zwycięstwo do dziś jest jednym z najbardziej znanych europejskich triumfów norweskiego klubu. Chelsea wygrała rewanż na Stamford Bridge aż 7:1, ale wynik pierwszego meczu zapewnił Tromsø trwałe miejsce w europejskiej piłkarskiej pamięci. W 2005 roku klub odniósł kolejny ważny sukces, eliminując Galatasaray z Pucharu UEFA po zwycięstwie 1:0 u siebie i remisie 1:1 w Stambule.
Tromsø wielokrotnie występowało w europejskich rozgrywkach klubowych UEFA, w tym w Pucharze UEFA i Lidze Europy. W sezonie 2005/06 zespół dotarł do fazy grupowej Pucharu UEFA, a następnie awansował do rundy play-off Ligi Europy w sezonach 2009/10 i 2012/13. W Lidze Europy 2013/14 ponownie znalazł się w fazie grupowej, gdzie jednym z rywali był Tottenham Hotspur. Europejskie kampanie uczyniły Tromsø regularnym przedstawicielem norweskiej piłki na arenie międzynarodowej, mimo wyjątkowego położenia geograficznego miasta.
Klub odegrał również istotną rolę w rozwoju wielu norweskich piłkarzy. Z Tromsø związani byli między innymi Sigurd Rushfeldt, Morten Gamst Pedersen, Ole Martin Årst, Steinar Nilsen oraz Per-Mathias Høgmo. Szczególnie mocno z klubem kojarzony jest Rushfeldt, który według historycznych danych Tromsø zdobył dla zespołu 172 bramki.
Historia Tromsø nie opiera się więc na dużej liczbie mistrzostw kraju, lecz na zdolności do utrzymywania się w krajowej czołówce mimo wyjątkowo trudnych warunków geograficznych i klimatycznych. Dwa Puchary Norwegii, dwa wicemistrzostwa kraju oraz kilka pamiętnych kampanii europejskich zapewniły Tromsø IL wyjątkowe miejsce w historii norweskiego futbolu. Połączenie północnej tożsamości, czerwono-białych barw, wymagającego klimatu i wieloletniej obecności w europejskich pucharach sprawia, że jest to jeden z najbardziej charakterystycznych klubów Skandynawii.
